|
سیاوش قائنی نقش پیشران صنایع هستهای در توسعه پایدار:
تحول در داروسازی، پزشکی، صنعت و امنیت غذای در ادبیات سیاستگذاری علم و فناوری، یکی از اصول پذیرفتهشده آن است که درباره فناوریهای راهبردی، تصمیمگیری نباید صرفاً بر پایه فشارهای مقطعی، تحولات سیاسی یا شرایط بحرانی انجام شود، بلکه باید با نگاه بلندمدت و بر اساس منافع پایدار کشور صورت گیرد. این اصل درباره فناوری هستهای نیز صادق است. همانگونه که امکان استفاده نادرست از هوش مصنوعی، زیستفناوری، فناوریهای شیمیایی یا فناوریهای فضایی، موجب کنار گذاشتن اصل این فناوریها نشده است، درباره فناوری هستهای نیز باید میان ماهیت فناوری و نحوه بهرهبرداری از آن تمایز قائل شد.
فرشته احمدیمعرفی کتاب «چه کسی نینوازان مارکسیسم غربی را تأمین مالی کرد؟ وظیفه روشنفکران و دانشگاهیان تنها نقد اقتدارگرایی و محدودیتهای داخلی نیست؛ همانقدر نیز باید نسبت به سازوکارهای سلطه، جنگ اطلاعاتی و بهرهگیری قدرتهای بزرگ از رسانه بهعنوان ابزار نفوذ سیاسی حساس باشند. استقلال فکری زمانی معنا پیدا میکند که روشنفکر بتواند با فاصلهای انتقادی، هم قدرت داخلی و هم قدرت خارجی را مورد پرسش قرار دهد و اجازه ندهد دانش و اعتبار علمی او، آگاهانه یا ناآگاهانه، به بخشی از رقابتهای ژئوپلیتیکی و منازعات قدرتهای بزرگ تبدیل شود.
سعید رهنمابهیاد بهروز معظمی بهروز که در خانوادهای ترقیخواه پرورش یافته بود، از جوانی به فعالیتهای سیاسی گرایش داشت. پس از پایان دبیرستان در ایران برای ادامهی تحصیل به امریکا رفت. ابتدا در قالب فعالیتهای کنفدراسیون دانشجویی در سازمانهای جبهه ملی فعالیت داشت و پس از مدتی به گروه «ستاره» با گرایشهای مارکسیستی، و سازمانهای جبهه ملی ایران، بخش خاورمیانه، پیوست. با برقراری رابطهی این جریان با جنبش فلسطین، بهروز نیز راهی منطقه شد و برای مدتی در مبارزات مردم فلسطین و جنگ اعراب و اسرائیل شرکت کرد. او و همراهانش برای اطلاعرسانی و مقابله با رژیم شاه، ازجمله «رادیو میهن پرستان» را ایجاد کردند. با شروع انقلاب بهمن، این گروه نام خود را ابتدا به گروه «اتحاد کمونیستی» تغییر داد و نشریهی عصر عمل را منتشر میکرد، و پس از آن به «سازمان وحدت کمونیستی» با نشریهی رهایی تبدیل شد.
شهریار حاتمیهدف، وسیله را توجیه نمیکند مشکل اصلی دموکراسی نیست، بلکه نحوه استفاده از آن است. دموکراسی این امکان را در اختیار سیاستمداران قرار میدهد که با جلب اعتماد شهروندان به قدرت برسند. اما در عین حال، از آنان انتظار دارد که این قدرت را با مسئولیتپذیری، صداقت و وفاداری به آرمانهایی که زمانی سبب جلب حمایت مردم شده بود، به کار گیرند. هنگامی که قدرت به هدفی مستقل تبدیل شود، هرچند ساختارهای دموکراتیک همچنان پابرجا میمانند، اما محتوای دموکراسی بهآرامی فرسوده و تهی میشود.
الف. کیوانجمهوریخواهیِ پسوندی و غیبت مردم
نقدی بر بازار نامها و بنبست عمل سیاسی در ایران در برابر این همه پسوند، باید پرسش اصلی را برگرداند: جمهوری برای چه کسانی؟ جمهوری به سود کدام طبقات و لایههای اجتماعی؟ جمهوری با کدام اقتصاد؟ جمهوری با کدام سیاست خارجی؟ جمهوری با کدام نسبت با امپریالیسم، تحریم، جنگ و مداخلهی خارجی؟ جمهوری با کدام پاسخ به مسئلهی ملی در ایران؟ جمهوری با کدام سازوکار برای جلوگیری از تمرکز دوبارهی قدرت؟ جمهوری با کدام جایگاه برای شوراها، سندیکاها، احزاب، تشکلهای زنان، تشکلهای دانشجویی و نهادهای مستقل مردمی؟
منیره برادران«آرش»، خانه مشترک ما سخنرانی منیره برادران در مراسم یادمان پرویز قلیچ خانی در پاریس، ۷ تیر ۱۴۰۵ در پنجمین سالگرد کشتار تابستان ۶۷ (آرش ۵۱) در مطلب «کالبدشکافی یک جنایت» از حسین پایدار و یک سال بعدتر در شهریور ۱۳۷۵ (آرش ۵۷) در نوشته «کشتار بزرگ» به قلم ناصر مهاجر را می خوانیم.
وقتی به زمان این دو نوشته دقت کنیم، به یاد می آوریم که آوازه حرکت مادران و خانواده های خاوران به رغم سانسور خبری شدید از گورستان به بیرون درز پیدا کرده بود. به واقع دادخواهی از همان جا و همان زمان زاده شد. از طرف دیگر در این سالها شاهدان و بازماندگانی که از کشور گریخته اند، از جنایت گزارش می دهند. و در همین سالها شاهد مراسم هایی در شهرهای مختلف خارج کشور در بزرگداشت جانباختگان دهه جنایت هستیم که در مجله گزارش آنها موجود است.
نسيم خاكسارپرویز، باغبان باغ دوستی پرویز قلیچخانی اگرچه از نسل ما بود و همان آرمانخواهی نسل ما را داشت، اما جهان وجودی او فارغ از توهم بود. به تقریب میتوان گفت او نه درباره خودش و نه جهانی که آرزوی تحققاش را داشت، هیچگونه توهمی نداشت. شاید همین اندازه شناخت از خود بود که مایههای چنان دوستی گستردهای را در وجود او پرورش میداد.
در این بلبشو و آشفتگی اخلاقی و رفتاری در برخوردهای سیاسی و اجتماعی که این روزها پیرامون خود شاهدش هستیم و رنج آور است، چه درخشان است نگهداری از باغ تختیها و پرویزها و، اندیشیدن به خویشکاریشان که بسیار به آن نیازمندیم
رضا اکرمیپرویز قلیچخانی؛
قهرمانی فراتر ازفوتبال امروز که به کارنامهٔ زندگی او مینگرم، بیش از هر زمان درمییابم که اگرچه نام پرویز قلیچخانی با قهرمانیهای درخشان در میدان فوتبال و رهبری تیم ملی در سراسر ایران و فراتر از مرزها طنینانداز شد، اما آنچه به وجود او ارزشی ماندگار و تأثیری ژرف بخشید، نه صرفاً افتخارات ورزشی، بلکه پیوند کمنظیر میان کامیابی فردی و احساس مسئولیت اجتماعی بود؛ پیوندی که از او چهرهای فراتر از یک ورزشکار ساخت و نامش را در حافظهٔ جمعی نسلها جاودانه کرد.
نسرین آزادبیانیه بخشی از مجلس خبرگان به مردم ایران درباره یادداشت توافق این مراجع خبره، تشخیص نمیدهند که مجادلات برای حفظ صنعت هسته ای در طی چندین دهه، حاصلی ، جز مشکلات و ضرر های مادی و معنوی برای مردم ایران نداشت. و در کل داشتن این صنعت ارزشی به عنوان حق مسلم مردم ایران ندارد. ادامه حفظ این صنعت جز تحریمها و جنگ و تخریب برای مردم ایران و منفعت های سرشار برای تاجران تحریم در بر نداشته و نخواهد داشت.
بایز افروزیآغاز مذاکره، پایان یک توهم بیش از سه دهه تهدید ایران به حمله ی نظامی از طرف آمریکا و اسرائیل این توهم را در اپوزسیون راستگرای رژیم پدید آورده بود که حمله ی نظامی به ایران منجر به سقوط رژیم خواهد شد. این توهم که ابتدا توسط سازمان مجاهدین خلق طرح و دامن زده شد، از سوی طرفداران رضا پهلوی و شخص اوباز تولید و با بهره گیری از رسانه هایی ماننده منوتو و ایران انترنشنال در سطح جامعه ی ایران تبلیغ گردید و بخشی از قشرهای متوسط و مرفه ی جامعه را نیز به خود جلب نمود.
رضا علویچرا خاورمیانه ناپایدار است؟ چرا اندیشه احیای حکومت اسلامی، خاور میانه را رها نمی کند؟ - بخش دوم خلافت اسلامی شکلی از یک نظام سیاسی نیست که با گذر زمان نابود شود و جای خود را به شیوۀ دیگری از حکمروایی دهد. نهاد خلافت، ترکیبی از امر قدسی و قدرت سیاسی است و بنابراین شکل نظام خلافتی، تضمین کننده مشروعیت قدرت سیاسی آن نیز است. از این رو بحران خلافت هیچگاه در جهان اسلام یک بحران سیاسی محض نبوده و همواره با پیامدهای کلامی و اعتقادی بسیاری همراه بوده است.
احسان دهکردیچه سرنوشتی در انتظار آینده مردم ایران است!؟ شرایط حاکم در ایران و سیاستهای نظام جمهوری اسلامی در داخل و خارج از کشور بیان وضعیتی است که در راستای اهداف سیاسی بخشی از قدرتهای جهانی بخصوص روس و چین دنبال می شود، این پیوندهای سیاسی یکی بازمانده دوران “جنگ سرد” و مبارزات “ضد امپریالیستی” بعد از جنگ جهانی دوم است ، بخصوص علیه آمریکا،اروپا و اسرائیل که دورانی در رأس آنها روسیه لنینیسم (کشورهای به اصطلاح سوسیالیستی) قرار داشتند ، که سیاست پردازان مبارزات مردم علیه حاکمان دیکتاتور بودند! باری حمایت روس و چین در کنار جمهوری اسلامی را باید در این راستا تحلیل کرد.
نسرین آزاد یادداشت تفاهم یادداشت تفاهم در تاریخ۲۷ خرداد ماه ۱۴۰۵( ۱۷ جون۲۰۲۶ ) بین مذاکره کنندگان ایران به ریاست قالیباف و ایالات متحده تهیه و توسط پزشکیان و ترامپ امضا و لازم الاجرا گشت. مذاکرات بین ایران با ریاست قالیباف ، رئیس مجلس ج ا و ایالات متحده با ریاست ژ.د. وانس معاون رئیس جمهوری و کار گروههای تخصصی از دو کشور بعلاوه میانجی گری کشورهای پاکستان و قطر آغاز شده است.این یادداشت تفاهم که نشان دهنده چارچوب اولیه مذاکرات بر مبنای اولویت اهمیت مسائل در مذاکرات آینده نوشته شده است.
فرشید یاسائیزنان و کودکان
« قربانیان خاموش ماشین تبلیغات حکومتهای اقتدارگرا » شاید قدرت بتواند برای مدتی طولانی بر رفتار انسانها اثر بگذارد، اما تاریخ بارها گواهی داده است که آرزوی آزادی، حقیقت و کرامت انسانی هرگز به طور کامل خاموش نمیشود. در تاریکترین لحظات نیز چراغ آگاهی میتواند روشن بماند و از دل همین آگاهی است که امکان تغییر، بازسازی و تولد دوباره جامعه پدید میآید. جامعهای که از کودکان خود محافظت کند، به زنان احترام بگذارد و حق اندیشیدن مستقل را پاس بدارد، هنوز امید به آیندهای انسانیتر را در خود زنده نگه داشته است.
محمدعلی اصفهانیشما را اهلیّتِ گفت هست؟ لطفاً بگویید که چه باید کرد نکتهٔ مهمی که در مورد شکل و ماهیت و چگونگی مبارزهٔ غیر مسالمت آمیز ـ اگر احیاناً قرار باشد که به عنوان یک گزینه روی آن نیز فکر شود ـ باید مورد توجه قرار گیرد و نادیده نماند و سر سری از آن گذر نشود این است که در میهن ما، چریک و راه و رسم چریکی و تفکرات و توهمات چریکی و کسانی که تفکرات و توهمات چریکی دارند، نه در نظام پیشین توانستند، و نه در نظام فعلی توانسته اند یا خواهند توانست کاری از پیش ببرند.
سیاوش قائنی«غروب هستهای، طلوع نفتی»؛ تلاشی برای خوانشی دیگر از تفاهم ۱۴ مادهای ایران و امریکا در این الگوی نوین، مسئله اصلی دیگر صرف ورود سرمایه یا آزادسازی منابع مالی نیست، بلکه «چگونگی توزیع قدرت و منافع» است؛ اینکه چه کسانی در مرکز این جریان قرار میگیرند، چه گروههایی از ابرپروژههای نفت، گاز و زیرساختی منتفع میشوند و کدام بخشهای جامعه همچنان در حاشیه باقی میمانند. با تثبیت چنین مدلی، هزینهها بهصورت ساختاری و نامتوازن در جامعه توزیع میشوند؛ بهگونهای که بدنه جامعه همچنان بار اصلی فشار اقتصادی، محدودیتهای معیشتی و پیامدهای اجتماعی این جابهجایی را تحمل میکند، در حالی که منافع کلان در لایههای محدود و متصل به هستههای قدرت انباشته میشود.
الف. کیوانفوتبال، مردم و ایدئولوژی در ایران
شادی جمعی در میدان دولت، سرمایه و رسانه فوتبال را نمیتوان فقط به عنوان یک ورزش فهمید. در جامعهای مانند ایران، فوتبال در نقطهای قرار میگیرد که مردم، دولت، سرمایه، رسانه، هویت ملی، میل جمعی به شادی و آرزوی تغییر جایگاه اجتماعی با یکدیگر تلاقی میکنند. همین جایگاه است که فوتبال را از بسیاری از ورزشهای دیگر جدا میسازد. فوتبال فقط بازی یازده نفر در برابر یازده نفر نیست؛ شکلی از تجربهی جمعی است که از کوچه، مدرسه، زمین خاکی و محله آغاز میشود، اما در سطح ملی به پرچم، سرود، ورزشگاه، تلویزیون، تبلیغات، دولت و سیاست گره میخورد.
حسن شریعتمداریتبارشناسی هویت، جغرافیا و ساختار سیاسی در ایران معاصر راه حل به تکثر ایران، تکثیر ملل و ترسیم مرزها نیست؛ بلکه منحل کردن تفکر استبدادی از طریق عبور فکری به سمت «ناسیونالیسم مدنی» و پیادهسازی ساختار «فدرالیسم جغرافیایی-اداری» است. این مدل، با تفکیک حقوق فرهنگی از حق حاکمیت ملکی، به تنوع زبانی ایران بالاترین جایگاه قانونی را در قالب حقوق شهروندی اعطا میکند، تبعیضها را از بین میبرد، اما جغرافیا را از اسارت تقدسگرایی قومی آزاد میسازد تا هر فرد خود را شهروند برابرِ سرزمینی به نام ایران بدند.
الف خمیرانیدگردیسی فوتبال از یک بازی دوستانه تا ابزاری برای سرمایه فوتبال امروزه اگر چه در محله و روستا دیده می شود ولی تنها به بازی محدود نمی ماند. نشریات تخصصی، کتابهای ویژه، کانال تلویزیونی مخصوص، انجمنهای هوادران، بازیهای لاتاری، بازار بورس و اوراق قرضه، باشگاههای بزرگی که در آن بهترین بازیکنها به قیمتی کلان خریداری می شوند، استادیومهای عظیم، تیمها و مسابقات فوتبال جوانان، زنان، مدارس، دانشگاهها... و سرانجام به عنوان رشتهای دانشگاهی گسترش یافته است. و این گسترش همچنان ادامه دارد.
سیاوش قائنیاسرائیل؛
دژ مستحکم منافع ژئوپولیتیکی غرب در خاورمیانه واکاوی پیوند میان غرب و اسرائیل نشان میدهد که تقلیل این رابطه به مفاهیمی نظیر «استانداردهای دوگانه» یا «لابیهای مؤثر»، در بهترین حالت نوعی سادهسازی تقلیلگرایانه و در بدترین حالت انحراف از سطح تحلیل کلان ژئوپولیتیکی است. حمایت پایدار و همهجانبه غرب از اسرائیل را نمیتوان صرفاً به عنوان پیامد خطاهای دیپلماتیک، ملاحظات مقطعی یا انگیزههای فردی تصمیمگیران توضیح داد؛ بلکه این حمایت باید در چارچوب یک منطق ساختاری و نهادینهشده در معماری امنیتی غرب در خاورمیانه فهم شود.
نجمه موسوی - پیمبریچرا انقلاب کردیم؟ هنوز سالها بعد، سالها بعد از زندگي در تبعيد، وقتي داستانها، خاطرات مبارزين سابق كشورهاي مختلف جهان، از الجزائريها گرفته تا شيلياييها را ميخوانم، انگار خواهران و برادران مناند، انگار رفقاي هم تشكيلاتي ما هستند كه از خود ميگويند. در آن دوران، همهمان ماكارنكو، سرمشقمان بود و كتابهاي فانون را ميخوانديم. از اريك فروم حرف ميزديم و چگونه فولاد آبديده شد را در پستوهاي خانهمان مخفيانه و با جلد روزنامهاي ميخوانديم.
س. حمیدیتقلب محفلی در انتخاب آقا مجتبا به رهبری پروژهی انتخاب آقا مجتبا به رهبری، بیش از همه به یک کودتای سیاسی – نظامی شباهت دارد. کودتایی که یک سوی آن را به نظامیان بالادستی نظام بستهاند و سوی دیگر آن را نیز به برخی از سیاستمداران اندرونی حکومت. چنین محفلی از سیاستمدران و نظامیان اینک آقا مجتبا را نیز به جمع خودمانی خویش افزودهاند. اما این مجتبای غایب از انظار عمومی باید یاد بگیرد که هرگز پا را از گلیم خویش بیرون نگذارد. چون رفتار سیاسی او را همین محفل اندرونی حکومت مشخص خواهد کرد تا بتوانند رقبای خود را از سازهی حکومت یک به یک حذف نمایند.
علی آشوریایران و امریکا رفته اند پای صلح.
وضعیت درایران بعد از صلح امکان هایی را می شود تخمین زد . آینده ایران احتمالاً پیچیدهتر از الگوی مصر یا پاکستان خواهد بود. شاید پرسش اصلی دهه آینده این نباشد که «جمهوری اسلامی میماند یا نمیماند»، پرسش اصلی این باشد که اگر بماند چگونه دگرگون می شود، و اگر دگرگون شود نقش مذهب ، نهادهای امنیتی ، و جامعه مدنی درآن چه خواهد بود. در این میان، صلح پایدار با آمریکا میتواند موتور این دگرگونی باشد؛ اما بازگشت به تنشهای منطقهای میتواند آن را برای سالها به تعویق بیندازد و از سویی طغیان توده ها را نیز برانگیزد .
الف. کیوانقطبهای تازه، منطق کهنه
سرمایهداری چندمرکزی، از «گروه۷» تا «بریکس» آنچه شکل میگیرد، نه بدیلی آماده برای رهایی، بلکه آرایش تازهای از قدرت درون سرمایهداری جهانی است. اهمیت این وضعیت در آن است که شکافهای نظم قدیم را آشکار میکند، اما پاسخ مترقی را نمیتوان در دنباله روی از یکی از قطبهای موجود جست. چنین پاسخی نیازمند شناخت منافع طبقاتی، تحلیل مناسبات سرمایه، دولت و بازار جهانی، و حفظ استقلال نظری و سیاسی جریانهای مترقی و مردمی است.
فرامرز پارسارقص بر ریسمان نامرئی تبیین پدیده «سیاست یویویی» ابر قدرت ها در مهار کشورهای در حال پیشرفت در شطرنج سیاست بینالملل، کشورهای در حال پیشرفت نباید تنها مهرههای بازی باشند؛ بلکه باید به بازیگرانی مستقل تبدیل شوند. درک این واقعیت که بسیاری از فرصتهای اعطا شده از سوی قدرتهای بزرگ، لزوماً نشانه یک مشارکت برابر و پایدار نیست، نخستین گام در مسیر استقلال راهبردی است. بقای ملی در جهان امروز نه در وابستگی مطلق به شرق و نه در تکیه کامل بر غرب، بلکه در اتکای هوشمندانه به ظرفیتهای داخلی، تنوع روابط خارجی و حفظ منافع ملی نهفته است.
| 
